Donatus Ars Minor  
Donatus, de partibus orationis ars minor
Partes orationis quot sunt? Octo. Quae? Nomen, pronomen, verbum, adverbium, participium, coniunctio, praepositio, interiectio.
DE NOMINE

Nomen quid est? Pars orationis cum casu corpus aut rem proprie communiterve significans. Nomini quot accidunt? Sex. Quae? Qualitas, comparatio, genus, numerus, figura, casus. Qualitas nominum in quo est? Bipertita est: aut enim unius nomen est et proprium dicitur, aut multorum et appellativum.

Comparationis gradus quot sunt? Tres. Qui? Positivus, ut doctus, comparativus, ut doctior, superlativus, ut doctissimus. Quae nomina comparantur? Appellativa dumtaxat qualitatem aut quantitatem significantia. Comparativus gradus cui casui servit? Ablativo sine praepositione: dicimus enim 'doctior illo'. Superlativus cui? Genetivo tantum plurali: dicimus enim `doctissimus poetarum'.

Genera nominum quot sunt? Quattuor. Quae? Masculinum, ut hic magister, femininum, ut haec Musa, neutrum, ut hoc scamnum, commune, ut hic et haec sacerdos. Est praeterea trium generum, quod omne dicitur, ut hic et haec et hoc felix; est epikoinon, id est promiscuum, ut passer aquila.

Numeri nominum quot sunt? Duo. Qui? Singularis, ut hic magister, pluralis, ut hi magistri.

Figurae nominum quot sunt? Duae. Quae? Simplex, ut decens potens, composita, ut indecens inpotens. Quibus modis nomina componuntur? Quattuor: ex duobus integris, ut suburbanus; ex duobus corruptis, ut efficax municeps; ex integro et corrupto, ut insulsus; ex corrupto et integro, ut nugigerulus; aliquando ex compluribus, ut inexpugnabilis inperterritus.

Casus nominum quot sunt? Sex. Qui? Nominativus, genetivus, dativus, accusativus, vocativus, ablativus. Per hos omnium generum nomina pronomina participia declinantur hoc modo: magister nomen appellativum generis masculini numeri singularis figurae simplicis casus nominativi et vocativi, quod declinabitur sic:

nominativo hic magister
genetivo huius magistri
dativo huic magistro
accusativo hunc magistrum
ablativo ab hoc magistro
vocativus o hic magister
et pluraliter:
nominativo hi magistri
genetivo horum magistrorum
dativo his magistris
accusativo hos magistros
ablativo ab his magistris
vocativus o magistri
Musa nomen appellativum generis feminini numeri singularis figurae simplicis casus nominativi et vocativi, quod declinabitur sic:
nominativo haec Musa
genetivo huius Musae
dativo huic Musae
accusativo hanc Musam
ablativo ab hac Musa
vocativus o Musa
et pluraliter:
nominativo hae Musae
genetivo harum Musarum
dativo his Musis
accusativo has Musas
ablativo ab his Musis
vocativus o Musae
Scamnum nomen appellativum generis neutri numeri singularis figurae simplicis casus nominativi accusativi et vocativi, quod declinabitur sic:
nominativo hoc scamnum
genetivo huius scamni
dativo huic scamno
accusativo hoc scamnum
ablativo ab hoc scamno
vocativus o scamnum
et pluraliter:
nominativo haec scamna
genetivo horum scamnorum
dativo his scamnis
accusativo haec scamna
ablativo ab his scamnis
vocativus o scamna
Sacerdos nomen appellativum generis communis numeri singularis figurae compositae casus nominativi et vocativi, quod declinabitur sic:
nominativo hic et haec sacerdos
genetivo huius sacerdotis
dativo huic sacerdoti
accusativo hunc et hanc sacerdotem
ablativo ab hoc et ab hac sacerdote
vocativus o sacerdos
et pluraliter:
nominativo hi et hae sacerdotes
genetivo horum et harum sacerdotum
dativo his sacerdotibus
accusativo hos et has sacerdotes
ablativo ab his sacerdotibus
vocativus o sacerdotes
Felix nomen appellativum generis omnis numeri singularis figurae simplicis casus nominativi et vocativl, quod declinabitur sic:
nominativo hic et haec et hoc felix
genetivo huius felicis
dativo huic felici
accusativo hunc et hanc felicem et hoc felix
ablativo ab hoc et ab hac et ab hoc felice vel felici
vocativus o felix
et pluraliter:
nominativo hi et hae felices et haec felicia
genetivo horum et harum et horum felicium
dativo his felicibus
accusativo hos et has felices et haec felicia
ablativo ab his felicibus
vocativus o felices et o felicia
Quaecumque nomina ablativo casu singulari a vel o fuerint terminata genetivum pluralem in quid mittunt? In -rum, dativum et ablativum in -is. Quaecumque nomina ablativo casu singulari -e vel -i vel -u fuerint terminata genetivum pluralem in quid mittunt? Si e correpta fuerit, in -um; si producta, in -rum; si i fuerit, in -ium; si u, in -uum geminata u littera. Dativum et ablativum in quid mittunt? In -bus omnia.
 
DE PRONOMINE
redi
Pronomen quid est? Pars orationis, quae pro nomine posita tantundem paene significat personamque interdum recipit.
Pronomini quot accidunt? Sex. Quae? Qualitas genus numerus figura persona casus. Qualitas pronominum in quo est? Bipertita est: aut enim finita sunt pronomina aut infinita. Quae sunt finita? Quae recipiunt personas, ut ego tu ille. Quae sunt infinita? Quae non recipiunt personas, ut quis quae quod.
Genera pronominum quae sunt? Eadem fere quae et nominum: masculinum, ut quis, femininum, ut quae, neutrum, ut quod, commune, ut qualis talis, trium generum, ut ego tu.
Numeri pronominum quot sunt? Duo. Qui? Singularis, ut hic, pluralis, ut hi. Figurae pronominum quot sunt? Duae. Quae? Simplex, ut quis, composita, ut quisquis. Personae pronominum quot sunt? Tres. Quae? Prima, ut ego, seconda, ut tu, tertia, ut ille. Casus item pronominum quot sunt? Sex, quem ad modum et nominum, per quos omnium generum pronomina in flectuntur hoc modo.
Ego pronomen finitum generis omnis numeri singularis figurae simplicis personae primae casus nominativi, quod declinabitur sic:
nominativo ego
genetivo mei vel mis
dativo mihi
accusativo me
ablativo a me
et pluraliter:
nominativo nos
genetivo nostrum vel nostri
dativo nobis
accusativo nos
ablativo a nobis
Personae secondae generis omnis numen singularis:
nominativo tu
genetivo tui vel tis
dativo tibi
accusativo te
ablativo a te
et pluraliter:
nominativo vos
genetivo vestrum vel vestri
dativo vobis
accusativo vos
ablativo a vobis
vocativus o vos
Personae tertiae generis masculini numeri singularis:
nominativo ille
genetivo illius
dativo illi
accusativo illum
ablativo ab illo
et pluraliter:
nominativo illi
genetivo illorum
dativo illis
accusativo illos
ablativo ab illis
Generis feminini numeri singularis:
nominativo illa
genetivo illius
dativo illi
accusativo illam
ablativo ab illa
et pluraliter:
nominativo illae
genetivo illarum
dativo illis
accusativo illas
ablativo ab illis
Generis neutri numeri singularis:
nominativo illud
genetivo illius
dativo illi
accusativo illud
ablativo ab illo
et pluraliter:
nominativo illa
genetivo illorum
dativo illis
accusativo illa
ablativo ab illis
Minus quam finita generis masculini numeri singularis:
nominativo ipse
genetivo ipsius
dativo ipsi
accusativo ipsum
ablativo ab ipso
et pluraliter:
nominativo ipsi
genetivo ipsorum
dativo ipsis
accusativo ipsos
ablativo ab ipsis
Generis feminini numeri singularis:
nominativo ipsa
genetivo ipsius
dativo ipsi
accusativo ipsam
ablativo ab ipsa
et pluraliter:
nominativo ipsae
genetivo ipsarum
dativo ipsis
accusativo ipsas
ablativo ab ipsis
Generis neutri numeri singularis:
nominativo ipsum
genetivo ipsius
dativo ipsi
accusativo ipsum
ablativo ab ipso
et pluraliter:
nominativo ipsa
genetivo ipsorum
dativo ipsis
accusativo ipsa
ablativo ab ipsis
vocativus  
Item minus quam finita generis masculini numeri singularis:
nominativo iste
genetivo istius
dativo isti
accusativo istum
ablativo ab isto
et pluraliter:
nominativo isti
genetivo istorum
dativo istis
accusativo istos
ablativo ab istis
Generis feminini numeri singularis:
nominativo ista
genetivo istius
dativo isti
accusativo istam
ablativo ab ista
et pluraliter:
nominativo istae
genetivo istarum
dativo istis
accusativo istas
ablativo ab istis
Generis neutri numeri singularis:
nominativo istud
genetivo istius
dativo isti
accusativo istud
ablativo ab isto
et pluraliter:
nominativo ista
genetivo istorum
dativo istis
accusativo ista
ablativo ab istis
Item articulare praepositivum vel demonstrativum generis masculini numeri singularis:
nominativo hic
genetivo huius
dativo huic
accusativo hunc
ablativo ab hoc
et pluraliter:
nominativo hi
genetivo horum
dativo his
accusativo hos
ablativo ab his
Generis feminini numeri singularis:
nominativo haec
genetivo huius
dativo huic
accusativo hanc
ablativo ab hac
et pluraliter:
nominativo hae
genetivo harum
dativo his
accusativo has
ablativo ab his
Generis neutri numeri singularis:
nominativo hoc
genetivo huius
dativo huic
accusativo hoc
ablativo ab hoc
et pluraliter:
nominativo haec
genetivo horum
dativo his
accusativo haec
ablativo ab his
Item subiunctivum vel relativum generis masculini numeri singularis:
nominativo is
genetivo eius
dativo ei
accusativo eum
ablativo ab eo
et pluraliter:
nominativo ei
genetivo eorum
dativo eis
accusativo eos
ablativo ab eis
Generis feminini numeri singularis:
nominativo ea
genetivo eius
dativo ei
accusativo eam
ablativo ab ea
et pluraliter:
nominativo eae
genetivo earum
dativo eis
accusativo eas
ablativo ab eis
Generis neutri numeri singularis:
nominativo id
genetivo eius
dativo ei
accusativo id
ablativo ab eo
et pluraliter:
nominativo ea
genetivo eorum
dativo eis
accusativo ea
ablativo ab eis
Item infinita generis masculini numeri singularis:
nominativo quis
genetivo cuius
dativo cui
accusativo quem
ablativo a quo vel a qui
et pluraliter:
nominativo qui
genetivo quorum
dativo quis vel quibus
accusativo quos
ablativo a quis vel quibus
Generis feminini numeri singularis:
nominativo quae
genetivo cuius
dativo cui
accusativo quam
ablativo a qua vel a qui
et pluraliter:
nominativo quae
genetivo quarum
dativo quis vel quibus
accusativo quas
ablativo a quis vel quibus
Generis neutri numeri singularis:
nominativo quod
genetivo cuius
dativo cui
accusativo quod
ablativo a qua vel a qui
et pluraliter:
nominativo quae
genetivo quorum
dativo quis vel quibus
accusativo quae
ablativo a quis vel quibus
Item possessiva finita ad aliquid dicta ex utraque parte singularia generis masculini:
nominativo meus
genetivo mei
dativo meo
accusativo meum
ablativo a meo
et pluraliter ex altera parte:
nominativo mei
genetivo meorum
dativo meis
accusativo meos
ablativo a meis
Generis feminini numeri singularis:
nominativo mea
genetivo meae
dativo meae
accusativo meam
ablativo a mea
et pluraliter:
nominativo meae
genetivo mearum
dativo meis
accusativo meae
ablativo a meis
Generis neutri numeri singularis:
nominativo meum
genetivo mei
dativo meo
accusativo meum
ablativo a meo
et pluraliter:
nominativo mea
genetivo meorum
dativo meis
accusativo mea
ablativo a meis
Personae secundae generis masculini numeri singularis:
nominativo tuus
genetivo tui
dativo tuo
accusativo tuum
ablativo a tuo
et pluraliter:
nominativo tui
genetivo tuorum
dativo tuis
accusativo tuos
ablativo a tuis
Generis feminini numeri singularis:
nominativo tua
genetivo tuae
dativo tuae
accusativo tuam
ablativo a tua
et pluraliter:
nominativo tuae
genetivo tuarum
dativo tuis
accusativo tuas
ablativo a tuis
Generis neutri numeri singularis:
nominativo tuum
genetivo tui
dativo tuo
accusativo tuum
ablativo a tuo
et pluraliter:
nominativo tua
genetivo tuorum
dativo tuis
accusativo tua
ablativo a tuis
Personae tertiae generis masculirli numeri singularis:
nominativo suus
genetivo sui
dativo suo
accusativo suum
ablativo a suo
et pluraliter:
nominativo sui
genetivo suorum
dativo suis
accusativo suos
ablativo a suis
Generis feminini numeri singularis:
nominativo sua
genetivo suae
dativo suae
accusativo suam
ablativo a sua
et pluraliter:
nominativo suae
genetivo suarum
dativo suis
accusativo suas
ablativo a suis
Generis neutri numeri singularis:
nominativo suum
genetivo sui
dativo suo
accusativo suum
ablativo a suo
et pluraliter:
nominativo sua
genetivo suorum
dativo suis
accusativo sua
ablativo a suis
Item possessiva finita ad aliquid dicta ex altera parte pluralia generis masculini:
nominativo noster
genetivo nostri
dativo nostro
accusativo nostrum
ablativo a nostro
et pluraliter ex utraque parte:
nominativo nostri
genetivo nostrorum
dativo nostris
accusativo nostros
ablativo a nostris
Generis feminini numeri singularis:
nominativo nostra
genetivo nostrae
dativo nostrae
accusativo nostram
ablativo a nostra
et pluraliter:
nominativo nostrae
genetivo nostrarum
dativo nostris
accusativo nostras
ablativo a nostris
Generis neutri numeri singularis:
nominativo nostrum
genetivo nostri
dativo nostro
accusativo nostrum
ablativo a nostro
et pluraliter:
nominativo nostra
genetivo nostrorum
dativo nostris
accusativo nostra
ablativo a nostris
Personae secundae generis masculini numeri singularis:
nominativo vester
genetivo vestri
dativo vestro
accusativo vestrum
ablativo a vestro
et pluraliter:
nominativo vestri
genetivo vestrorum
dativo vestris
accusativo vestros
ablativo a vestris
Generis feminini numeri singularis:
nominativo vestra
genetivo vestrae
dativo vestrae
accusativo vestrarn
ablativo a vestra
et pluraliter:
nominativo vestrae
genetivo vestrarum
dativo vestris
accusativo vestras
ablativo a vestris
Generis neutri numeri singularis:
nominativo vestrum
genetivo vestri
dativo vestro
accusativo vestrum
ablativo a vestro
et pluraliter:
nominativo vestra
genetivo vestrorum
dativo vestris
accusativo vestra
ablativo a vestris
Da horum composita. Egomet, tute, illic, istic, idem masculino genere productum, neutro correptum, quisquis, quisnam, quispiam aliquis et cetera.
 
DE VERBO
redi
Verbum quid est? Pars orationis cum tempore et persona sine casu aut agere aliquid aut pati aut neutrum significans.
Verbo quot accidunt? Septem. Quae? Qualitas coniugatio genus numerus figura tempus persona. Qualitas verborum in quo est? In modis et in formis. Modi qui sunt? Indicativus, ut lego, imperativus, ut lege, optativus, ut utinam legerem, coniunctivus, ut cum legam, infinitivus, ut legere, inpersonalis, ut legitur.
Formae verborum quot sunt? Quattuor. Quae? Perfecta, ut lego, meditativa, ut lecturio, frequentativa, ut lectito, inchoativa, ut fervesco calesco.
Coniugationes verborum quot sunt? Tres. Quae? Prima secunda tertia. Prima quae est? Quae indicativo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona verbo activo et neutrali a productam habet ante novissimam litteram, passivo communi et deponenti ante novissimam syllabam, ut: amo amas, amor amaris et futurum tempus eiusdem modi in bo et in bor syllabam mittit, ut amo amabo, amor amabor.
Secunda quae est? Quae indicativo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona verbo activo et neutrali e productam habet ante novissimam litteram, passivo communi et deponenti ante novissimam syllabam, ut doceo doces, doceor doceris; et futurum tempus eiusdem modi in bo et in bor syllabam mittit, ut doceo docebo, doceor docebor.
Tertia quae est? Quae indicativo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona verbo activo et neutrali i correptam vel i productam habet ante novissimam litteram, passivo communi et deponenti pro i littera e correptam vel i productam habet ante novissimam syllabam, ut lego legis, legor legeris, audio audis, audior audiris; et futurum tempus eiusdem modi in am et in ar syllabam mittit, ut lego legam, legor legar, audio audiam, audior audiar. Haec in imperativo et in infinitivo statim discerni possunt, utrum i littera correpta sit an producta. Nam correpta i littera in e convertitur; producta si fuerit, non mutatur.
Quando tertia coniugatio futurum tempus non in am tantum sed etiam in bo mittit? Interdum, Cum i litteram non correptam habuerit sed productam, ut eo is ibo, queo quis quibo.
Genera verborum quot sunt? Quinque. Quae? Activa passiva neutra deponentia communia. Activa quae sunt? Quae in o desinunt et accepta r littera faciunt ex se passiva, ut lego legor. Passiva quae sunt? Quae in r desinunt et ea dempta redeunt in activa, ut legor lego. Neutra quae sunt? Quae in o desinunt, ut activa, sed accepta r littera Latina non sunt, ut sto curro: stor curror non dicimus. Deponentia quae sunt? Quae in r desinunt, ut passiva, sed ea dempta Latina non sunt, ut luctor loquor. Communia quae sunt? Quae in r desinunt, ut deponentia, sed in duas formas cadunt, patientis et agentis, ut osculor criminor: dicimus enim osculor te et osculor a te, criminor te et criminor a te.
Numeri verborum quot sunt? Duo. Qui? Singularis, ut lego, pluralis, ut legimus. Figurae verborum quot sunt? Duae. Quae? Simplex, ut lego, composita, ut neglego. Tempora verborum quot sunt? Tria. Quae? praesens, ut lego, praeteritum, ut legi, futurum, ut legam. Quot sunt tempora in declinatione verborum? Quinque. Quae? Praesens, ut lego, praeteritum imperfectum, ut legebam, praeteritum perfectum, ut legi, praeteritum plusquamperfectum, ut legeram, futurum, ut legam. Personae verborum quot sunt? Tres. Quae? Prima, ut lego, secunda, ut legis, tertia, ut legit.

Da declinationem verbi activi. Lego verbum activum indicativo modo dictum temporis praesentis numeri singularis figurae simplicis personae primae coniugationis tertiae correptae, quod declinabitur sic:

singularitur lego
  legis
  legit
pluraliter legimus
  legitis
  legunt
Eodem modo tempore praeterito imperfecto:
singularitur legebam
  legebas
  legebat
pluraliter legebamus
  legebatis
  legebant
Eodem modo tempore praeterito perfecto:
singularitur legi
  legisti
  legit
pluraliter legimus
  legistis
  legerunt vel legere
Eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto:
singularitur legeram
  legeras
  legerat
pluraliter legeramus
  legeratis
  legerant
Eodem modo tempore futuro:
singularitur legam
  leges
  leget
pluraliter legemus
  legetis
  legent
Imperativo modo tempore praesenti:
singularitur --
 ad secundam lege vel legas
 et tertiam personam legat
pluraliter legamus
  legite vel legatis
  legant
Eodem modo tempore futuro:
singularitur --
  legito vel legas
  legito vel legat
pluraliter legamus
  legitote vel legatis
  legant vel legunto vel leguntote
Optativo modo tempore praesenti et praeterito inperfecto utinam:
singularitur legerem
  legeres
  legeret
pluraliter legeremus
  legeretis
  legerent
Eodem modo tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam:
singularitur legissem
  legisses
  legisset
pluraliter legissemus
  legissetis
  legissent
Eodem modo tempore futuro utinam:
singularitur legam
  legas
  legat
pluraliter legamus
  legatis
  legant
Coniunctivo modo tempore praesenti cum:
singularitur legam
  legas
  legat
pluraliter legamus
  legatis
  legant
Eodem modo tempore praeterito inperfecto cum:
singularitur legerem
  legeres
  legeret
pluraliter legeremus
  legeretis
  legerent
Eodem modo tempore praeterito perfecto cum
singularitur legerim
  legeris
  legerit
pluraliter legerimus
  legeritis
  legerint
Eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto cum:
singularitur legissem
  legisses
  legisset
pluraliter legissemus
  legissetis
  legissent
Eodem modo tempore futuro cum:
singularitur legero
  legeris
  legerit
pluraliter legerimus
  legeritis
  legerunt (original legerint - I am assuming that is a mistake)
Infinitivo modo numeris et personis tempore praesenti et praeterito inperfecto legere, praeterito perfecto et plusquamperfecto legisse, futuro lectum ire vel lecturum esse.
Verbo inpersonali tempore praesenti legitur, praeterito inperfecto legebatur, praeterito perfecto lectum est vel lectum fuit, praeterito plusquamperfecto lectum erat vel lectum fuerat, futuro legetur.
Gerendi vel participialia verba sunt haec, legendi legendo legendum lectum lectu. Participia trahuntur a verbo activo duo, praesentis temporis et futuri, praesentis legens, futuri lecturus.
Legor verbum passivum indicativo modo dictum temporis praesentis numeri singularis figurae simplicis personae primae coniugationis tertiae correptae, quod declinabitur sic:
singularitur legor
  legeris vel legere
  legitur
pluraliter legimur
  legimini
  leguntur
Eodem modo tempore praeterito inperfecto:
singularitur legebar
  legebaris vel legebare
  legebatur
pluraliter legebamur
  legebamini
  legebantur
Eodem modo tempore praeterito perfecto:
singularitur lectus sum
  lectus es
  lectus est
pluraliter lecti sumus
  lecti estis
  lecti sunt
Et ulteriore modo:
singularitur lectus fui
  lectus fuisti
  lectus fuit
pluraliter lecti fuimus
  lecti fuistis
  lecti fuerunt vel fuere
Eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto:
singularitur lectus eram
  lectus eras
  lectus erat
pluraliter lecti eramus
  lecti eratis
  lecti erant
Et ulteriore modo:
singularitur lectus fueram
  lectus fueras
  lectus fuerat
pluraliter lecti fueramus
  lecti fueratis
  lecti fuerant
Eodem modo tempore futuro:
singularitur legar
  legeris vel legere
  legetur
pluraliter legemur
  legemini
  legentur
Imperativo modo tempore praesenti:
singularitur --
 ad secundam legere vel legaris
 et tertiam personam legatur
pluraliter legamur
  legimini vel legamini
  legantur
Eodem modo tempore futuro:
singularitur --
  legitor vel legaris
  legitor vel legatur
pluraliter legamur
  legimini vel legiminor
  legantur vel leguntor
Optativo modo tempore praesenti et praeterito inperfecto utinam:
singularitur legerer
  legereris vel legerere
  legeretur
pluraliter legeremur
  legeremini
  legerentur
Eodem modo tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto utinam:
singularitur lectus essem
  lectus esses
  lectus esset
pluraliter lecti essemus
  lecti essetis
  lecti essent
Et ulteriore modo utinam:
singularitur lectus fuissem
  lectus fuisses
  lectus fuisset
pluraliter lecti fuissemus
  lecti fuissetis
  lecti fuissent
Eodem modo tempore futuro utinam:
singularitur legar
  legaris vel legare
  legatur
pluraliter legamur
  legamini
  legantur
Coniunctivo modo tempore praesenti cum:
singularitur legar
  legaris vel legare
  legatur
pluraliter legamur
  legamini
  legantur
Eodem modo tempore praeterito inperfecto cum:
singularitur legerer
  legereris vel legerere
  legeretur
pluraliter legeremur
  legeremini
  legerentur
Eodem modo tempore praeterito perfecto cum:
singularitur lectus sim
  lectus sis
  lectus sit
pluraliter lecti simus
  lecti sitis
  lecti sint
Et ulteriore modo cum:
singularitur lectus fuerim
  lectus fueris
  lectus fuerit
pluraliter lecti fuerimus
  lecti fueritis
  lecti fuerint
Eodem modo tempore praeterito plusquamperfecto cum:
singularitur lectus essem
  lectus esses
  lectus esset
pluraliter lecti essemus
  lecti essetis
  lecti essent
Et ulteriore modo cum:
singularitur lectus fuissem
  lectus fuisses
  lectus fuisset
pluraliter lecti fuissemus
  lecti fuissetis
  lecti fuissent
Eodem modo tempore futuro cum:
singularitur lectus ero
  lectus eris
  lectus erit
pluraliter lecti erimus
  lecti eritis
  lecti erunt
Et ulteriore modo cum:
singularitur lectus fuero
  lectus fueris
  lectus fuerit
pluraliter lecti fuerimus
  lecti fueritis
  lecti fuerint
Infinitivo modo numeris et personis tempore praesenti et praeterito inperfecto legi, praeterito perfecto et plusquamperfecto lectum esse vel fuisse, futuro lectum iri.

Participia trahuntur a verbo passivo duo, praeteriti temporis et futuri, praeteriti lectus, futuri legendus. activi verbi regulam neutrale verbum sequitur, passivi commune et deponens.

DE ADVERBIO
redi
Adverbium quid est? Pars orationis, quae adiecta verbo significationem eius explanat atque inplet. Adverbio quot accidunt? Tria. Quae? Significatio comparatio figura. Significatio adverbiorum in quo est? Quia sunt aut loci adverbia aut temporis aut numeri aut negandi aut affirmandi aut demonstrandi aut optandi aut hortandi aut ordinis aut interrogandi aut similitudinis aut qualitatis aut quantitatis aut dubitandi aut personalia aut vocandi aut respondendi aut separandi aut iurandi aut eligendi aut congregandi aut prohibendi aut eventus aut comparandi.
Da adverbia loci. Ut hic vel ibi, intus vel foris, illic vel inde.
Da temporis. Ut hodie nuper aliquando.
Numeri, ut semel bis.
Negandi, ut non.
affirmandi, ut etiam quinni.
demonstrandi, ut en ecce.
optandi, ut utinam.
hortandi, ut eia.
ordinis, ut deinde.
interrogandi, ut cur quare quamobrem.
similitudinis, ut quasi ceu.
qualitatis, ut docte pulchre.
quantitatis, ut multum parum.
dubitandi, ut forsitan fortasse.
personalia, ut mecum tecum secum nobiscum vobiscum.
vocandi, ut heus.
respondendi, ut heu.
separandi, ut seorsum.
iurandi, ut edepol, ecastor, hercle, medius fidius.
eligendi, ut potius immo.
congregandi, ut simul una.
prohibendi, ut ne.
eventus, ut forte fortuitu.
comparandi, ut magis vel tam.
Comparatio adverbiorum in quo est? In tribus gradibus comparationis, positivo comparativo superlativo.
Da adverbium positivi gradus. Ut docte; comparativi, ut doctius; superlativi, ut doctissime. magis doctius et tam doctissime non dicimus, quia magis et tam positivo gradui tantum iungitur, licet veteres dixerint tam magis et quam magis.
Figurae adverbiorum quot sunt? Duae. Quae? Simplex et composita, simplex, ut docte prudenter, composita, ut indocte inprudenter.
Adverbia localia vel in loco sunt vel de loco vel ad locum. Sed in loco et de loco eandem significationem habent, ut intus sum, intus exeo, foris sum, foris venio. Ad locum aliam significationem habent, ut intro eo, foras eo. de intus autem et de foris sic non dicimus, quo modo in foras vel ad foras.
DE PARTICIPIO
redi
Participium quid est? Pars orationis partem capiens nominis, partem verbi; nominis genera et casus, verbi tempora et significationes, utriusque numerum et figuram.
Participio quot accidunt? Sex. Quae? Genus casus tempus significatio numerus figura. Genera participiorum quot sunt? Quattuor. Quae? Masculinum, ut hic lectus, femininum, ut haec lecta, neutrum, ut hoc lectum, commune tribus generibus, ut hic et haec et hoc legens.
Casus participiorum quot sunt? Sex. Qui? Nominativus, ut hic legens geneti, genetivus, ut huius legentis, dativus, ut huic legenti, accusativus, ut hunc legentem, vocativus, ut o legens, ablativus, ut ab hoc legente.
Tempora participiorum quot sunt? Tria. Quae? Praesens, ut legens, praeteritum, ut lectus, futurum, ut lecturus et legendus.
Significationes participiorum in quo sunt? Quia ab activo verbo duo participia veniunt, praesens et futurum, ut legens lecturus; a passivo duo, praeteritum et futurum, ut lectus legendus; a neutro duo, sicut ab activo, praesens et futurum, ut stans staturus, a deponenti tria, praesens praeteritum et futurum, ut loquens locutus locuturus; a communi quattuor, praesens praeteritum et duo futura, ut criminans criminatus criminaturus criminandus.
Numeri participiorum quot sunt? Duo. Qui? Singularis, ut hic legens, pluralis, ut hi legentes.
Figurae participiorum quot sunt? Duae. Quae? Simplex, ut legens, composita, ut neglegens.
Da declinationem participii. Legens participium veniens a verbo activo temporis praesentis generis omnis numeri singularis figurae simplicis casus nominativi (accusativi) et vocativi, quod declinabitur sic:
nominativo hic et haec et hoc legens
genetivo huius legentis
dativo huic legenti
accusativo hunc et hanc legentem et hoc legens
ablativo ab hoc et ab hac et ab hoc legente vel legenti
vocativo o legens
et pluraliter:
nominativo hi et hae legentes et haec legentia
genetivo horum et harum et horum legentium
dativo his legentibus
accusativo hos et has legentes et haec legentia
ablativo ab his legentibus
vocativo o legentes et o legentia
Lecturus lectura lecturum participia veni.
Entia a verbo activo temporis futuri generis masculini feminini et neutri numeri singularis figurae simplicis casus nominativi et vocativi, quae declinabuntur sic:
nominativo lecturus, lectura, lecturum
genetivo lecturi, lecturae, lecturi
dativo lecturo, lecturae, lecturo
accusativo lecturum, lecturam, lecturum
ablativo ab hoc lecturo, ab hac lectura, ab hoc lecturo
vocativo lecture, lectura, lecturum
et pluraliter:
nominativo lecturi, lecturae, lectura
genetivo lecturorum, lecturarum, lecturorum
dativo lecturis
accusativo lecturos, lecturas, lectura
ablativo ab his lecturis
vocativo lecturi, lecturae, lectura
Lectus lecta lectum participia venientia a verbo passivo temporis praeteriti generis masculini feminini et neutri numeri singularis figurae simplicis casus nominativi et vocativi, quae declinabuntur sic:
nominativo lectus, lecta, lectum
genetivo lecti, lectae, lecti
dativo lecto, lectae, lecto
accusativo lectum, lectam, lectum
ablativo ab hoc lecto, ab hac lecta, ab hoc lecto
vocativo lecte, lecta, lectum
et pluraliter:
nominativo lecti, lectae, lecta
genetivo lectorum, lectarum, lectorum
dativo lectis
accusativo lectos, lectas, lecta
ablativo ab his lectis
vocativo lecti, lectae, lecta
Legendus legenda legendum participia venientia a verbo passivo temporis futuri generis masculini feminini et neutri numeri singularis figurae simplicis casus nominativi et vocativi, quae declinabuntur sic:
nominativo legendus, legenda, legendum
genetivo legendi, legendae, legendi
dativo legendo, legendae, legendo
accusativo legendum, legendam, legendum
ablativo ab hoc legendo, ab hac legenda, ab hoc legendo
vocativo legende, legenda, legendum
et pluraliter:
nominativo legendi, legendae, legenda
genetivo legendorum, legendarum, legendorum
dativo legendis
accusativo legendos, legendas, legenda
ablativo ab his legendis
vocativo legendi legendae, legenda
DE CONIUNCTIONE
redi
Coniunctio quid est? Pars orationis annectens ordinansque sententiam. Coniunctioni quot accidunt? Tria. Quae? Potestas figura ordo. Potestas coniunctionum quot species habet? Quinque. Quas? Copulativas, disiunctivas, expletivas, causales, rationales:
Da copulativas. Et que at atque ac ast.
Da disiunctivas. Aut ve vel ne nec neque.
Da expletivas. Quidem, equidem, saltim, videlicet, quamquam, quamvis, quoque, autem, porro, porro autem, tamen.
Da causales. Si etsi, etiamsi, si quidem, quando, quando quidem; quin, quin etiam, quatinus, sin, seu, sive, nam, namque, ni, nisi, nisi si, si enim, etenim, ne, sed, interea, licet, quamobrem, praesertim item, itemque, ceterum, alioquin, praeterea.
Da rationales. Ita, itaque, enim, enimvero, quia, quapropter, quoniam, quoniam qui. dem, quippe, ergo, ideo, igitur, scilicet, propterea, idcirco.
Figurae coniunctionum quot sunt? Duae. Quae? Simplex, ut nam, composita, ut namque.
Ordo coniunctionum in quo est? Quia aut praepositivae coniunctiones sunt, ut ac ast, aut subiunctivae, ut que autem, aut communes, ut et igitur ergo.
DE PRAEPOSITIONE
redi
Praepositio quid est? Pars orationis quae praeposita aliis partibus orationis significationem earum aut complet aut mutat aut minuit.
Praepositioni quot accidunt? Vnum.
Quid? Casus tantum Quot? Duo. Qui? Accusativus et ablativus.
Da praepositiones casus accusativi.
Ad circa iuxta trans
apud contra ob ultra
ante erga pone praeter
adversum extra per propter
cis inter prope supra
citra intra secundum usque
circum infra post penes
Quo modo? Dicimus enim:
ad patrem circa templum iuxta macellum trans ripam
apud villam contra hostem ob augurium ultra fines
ante aedes erga propinquos pone tribunal praeter officium
adversum inimicos extra terminos per parietem propter rem
cis Renum inter naves prope fenestram supra caelum
citra forum intra moenia secundum fores usque Oceanum
circum vicinos infra tectum post tergum penes arbitros
Da praepositiones casus ablativi:
A, ab, abs clam pro sine
cum de prae absque
coram e, ex palam tenus
Quo modo? Dicimus enim:
a domo coram testibus ex praefectura sine labore
ab homine clam custodibus pro clientibus absque iniuria
abs quolibet de foro prae timore tenus pube quod nos dicimus pube tenus.
cum exeritu e iure palam omnibus
Da utriusque casus praepositiones:
In sub super subter
In et sub quando accusativo casui iunguntur? Quando vel nos vel quoslibet in locum ire isse ituros esse significamus.
Quando ablativo? Quando vel nos vel quoslibet in loco esse fuisse futuros esse significamus.
In accusativi casus, "itur in antiquam silvam"; in ablativi casus, "stans celsa in puppi": sub accusativi casus, "postesque subipsos Nituntur gradibus"; sub ablativi casus, "arma sub adversa posuit radiantia quercu,"
Super quam vim habet? Ubi locum significat, magis accusativo casui servit quam ablativo; ubi mentionem alicuius facimus, ablativo tantum, ut "multa super Priamo rogitans."
In quam vim habet? Etiam tum accusativo casui servit, cum significat contra, ut in adulterum, in desertorem.
Subter quam vim habet? Eandem quam superiores ad locum et in loco significantes.
Quae praepositiones sunt quae dictionibus serviunt et separari non possunt?
di re am
dis se con
Quo modo? Dicimus enim:
diduco recipio amplector
distraho secubo congredior

Quae sunt quae coniungi non possunt? Apud et penes. Quae coniunguntur et separantur? Reliquae omnes.

DE INTERIECTIONE
redi
Interiectio quid est? Pars orationis significans mentis affectum voce incondita.

Interiectioni quid accidit? Tantum significatio. Significatio interiectionis in quo est? Quia aut laetitiam significamus, ut evax, aut dolorem, ut heu, aut admirationem, ut papae, aut metum, ut attat, et siqua sunt similia.

Text originally prepared by Jim Marchand and edited for spelling, organization and ease of web use by Magister Jerard White.